procedura użytkowania freonowych systemów klimatyzacji w najcieplejsze dni w roku

Tegoroczne wysokie temperatury w okresie letnim doprowadziły w wielu przypadkach do wyłączenia chłodzenia systemów HVAC a w konsekwencji – do ograniczenia lub nawet zatrzymania sprzedaży i świadczenia usług w wielu obiektach komercyjnych. Temperatura powietrza powyżej 30°C, sama w sobie stanowi stan przed awaryjny i znacząco zwiększa ryzyko wystąpienia usterek. Monitorowanie prognoz i odpowiednie przygotowanie układów do pracy w tych warunkach staje się coraz bardziej znaczącym zadaniem w procesie zarządzania utrzymaniem systemów HVAC.
Wydajność pracy urządzeń projektuje się w Polsce zasadniczo zgodnie z normą dla 30°C (28°C dla strefy nadmorskiej). Oznacza to, że przy tej granicznej wartości urządzenie działa stabilnie i pracuje na 100% swojej mocy. Po przekroczeniu tej granicy układowi zaczyna brakować mocy i nie jest w stanie zapewnić wymaganego poziomu chłodzenia. Wraz z upływem czasu lub dalszym wzrostem temperatury urządzenie może w konsekwencji ulec awarii. Należy przy tym pamiętać, że mówimy o temperaturze w cieniu, podczas gdy na nasłonecznionym dachu, na którym często znajdują się jednostki zewnętrzne, temperatura jest o wiele wyższa.
Zmiany klimatyczne wymuszają podniesienie parametrów projektowych, szczególnie w przypadku komercyjnych systemów klimatyzacji i współczesna praktyka inżynierska przyjmuje temperatury obliczeniowe sięgające nawet 38°C. Ma to jednak swoją cenę - im wyższa projektowana temperatura powietrza tym niższy wskaźnik wydajności i efektywności energetycznej systemu oraz wyższy pobór prądu. Droższe są także same urządzenia przystosowane do pracy w wyższych temperaturach. Warto zaznaczyć, że choć liczba upalnych dni w skali roku rośnie, nadal stanowią one niewielki odsetek. Projektując system, należy zatem zachować odpowiedni balans pomiędzy wszystkimi uwzględnianymi parametrami łącznie z przeznaczeniem instalacji.
Jeżeli temperatura powietrza wokół skraplacza jednostki zewnętrznej przekracza wartości projektowe, po jakimś czasie dochodzi do sytuacji, w której czynnik chłodniczy nie nadąża się skraplać, a ciśnienie w układzie gwałtownie wzrasta. Najczęściej automatyka wyłącza wtedy urządzenie, sygnalizując błąd wysokiego ciśnienia. Brak tego zabezpieczenia doprowadziłby do poważnych awarii: zatarcia sprężarki, zanieczyszczenia czynnika czy rozszczelnienia układu. W sytuacji, gdy alarm zadziałał i wstrzymał pracę urządzenia, mamy z kolei do czynienia z zatrzymaniem chłodzenia, blokadą ponownego uruchomienia urządzenia i koniecznością twardego resetu lub wezwania serwisu.
Każdy z powyższych przypadków generuje koszty, dlatego warto przygotować strategię prewencyjną na najbardziej upalne dni.
Kluczowa dla utrzymania ciągłości pracy urządzeń jest korekta nastaw systemu. Ogólna zasada jest taka: im mniejsza różnica temperatury wewnątrz i na zewnątrz, tym mniejsze obciążenie sprężarek. Wraz ze wzrostem temperatury zewnętrznej rośnie również temperatura w pomieszczeniach. Naturalną reakcją użytkownika jest wówczas chęć obniżenia nastawy temperatury, jednak takie działanie jest odwrotne do zalecanego w tej sytuacji i może prowadzić do awarii, a w konsekwencji całkowitej utraty chłodzenia w obiekcie. W okresie wysokich temperatur należy podnieść nastawę temperatury wewnątrz, aby odciążyć urządzenia i jednocześnie utrzymać ich działanie. Różnica między temperaturą zewnętrzną a wewnętrzną nie powinna przekraczać 6–8°C. Każdy stopień zwiększający tę różnicę drastycznie zwiększa ryzyko awarii.
Z perspektywy sterowania można dodatkowo ustawić:
- maksymalną moc pracy wentylatorów jednostek wewnętrznych (intensywny odbiór chłodu na parowniku zapobiega zbyt niskiej temperaturze odparowania i w konsekwencji oblodzeniu wymiennika),
- maksymalną moc pracy wentylatorów jednostek zewnętrznych (obniżenie ciśnienia skraplania i temperatury gazu),
- ograniczenie maksymalnej częstotliwości sprężarki do około 80% mocy maksymalnej, co obniży temperaturę nawiewu, ale pozwoli uniknąć wyłączenia urządzenia,
- blokadę trybów energooszczędnych i cichych.
Automatyka nowoczesnych systemów oferuje również bardziej zaawansowane możliwości zabezpieczenia urządzeń przed przeciążeniem.
Podstawą jakichkolwiek działań prewencyjnych są oczywiście czyste wymienniki i filtry powietrza. Nawet niewielkie zabrudzenia skraplacza (np. kurz, pył roślin) dodatkowo ograniczają wydajność urządzeń i w tym przypadku opisana powyżej prewencja niewiele zmieni. Warto zadbać także o swobodny przepływ powietrza wokół jednostki zewnętrznej i usunięcie wszelkich fizycznych przeszkód mogących wpływać na jego ograniczenie.
Wdrożenie procedury użytkowania systemów w najcieplejsze dni w roku jest prostym, tanim i skutecznym narzędziem ograniczającym koszy związane zarówno z przestojami w działalności biznesu, jaki i z awariami urządzeń czy konieczności interwencji serwisowych.
W bora coop wspieramy Facility Managerów w przygotowaniu nastaw systemów HVAC na tryb upałów.
kontakt
e info@bora.coop
t 535 988 258
Spółdzielnia Techniki HVAC Bora
ul. Uniwersytecka 13
40-007 Katowice
NIP 9542907652
REGON 544637911
KRS 0001239053
© 2026 bora coop

into the flow